10/11/2007 - ÇOCUĞA SORUMULULUK DUYGUSU NASIL KAZANDIRILIR ?

ÇOCUĞA SORUMULULUK DUYGUSU NASIL KAZANDIRILIR ?
Sorumluluk zorlamayla oluşturulamaz. Tüm anne ve babalar bütün eğitimciler çocuklara sorumluluk öğretmenin yollarını aramaktadırlar. Anne-babaların büyük bir bölümü çocuğa evde günlük işlerin kolay olanların yaptırılmasıyla çocuğun sorumluluk duygusu kazanacağını sanmaktadırlar.
Erkek çocukların bakkala kasaba gönderilmesi, bahçe temizletilmesi; kız çocukların odalarının toplatılıp temizletilmesi onların sorumluluğunu bilen olarak yetiştirmede ne denli etkili olabilir?
Gözlem ve araştırmalar göstermiştir ki çocukta bir zorlama sonucu benimsenen bu gibi işler sorumluluk duygusunun kazanılmasında hiçbir olumlu etki oluşturmamaktadır. Buna karşın bu işlerin yaptırılmasında gösterilecek aşırı zorlama ana-baba itaatli çocuklar sağlasa bile kişiliğin oluşum ve gelişiminde olumsuz etkiler yaratabilir.
İki buçuk yaşından başlayarak döke saça da olsa çocuğun çorbasını kendi başına içmesine fırsat vermek, oyuncaklarını toplamasını beklemek, kendi odasında kendi yatağında yatmasına ortam hazırlamak, yaşına ve cinsiyetine göre sofra hazırlığı veya araba temizliği gibi konularda onun yardımını beklemek “sorumluluk” konusunda çocuğu cesaretlendirici ve destekleyici bir ortam sağlar. Böyle bir ortam çocuğun kendi kendisine yetmesine ve yönetmesine fırsat vereceğinden onun kendine olan güvenini de artıracaktır.
Tam tersine koruyucu yaklaşım çocuğun kendi kendine yeten bağımsız bir birey olmasını engeller.
Çocuk veya genci korumak, onu kanatlarının altında büyütmek, kendi başına sorunuyla baş başa bırakmamak onun gelişimini engeller. Ona yarar yerine zarar verir. Benlik saygısının tohumları sorumluluk verilirse gelişir.
Aile içindeki etkileşim çocuğu ya “ben değerliyim” ya da “ben değersizim” duygusuna götürür.
Yaşı ve cinsiyeti ne olursa olsun çocuğa “önemli olduğunu hissettirmek” onun gerek kişilik gelişimi gerekse insan insana ilişkileri açısından etkilidir.
Çocuğun kendisini “ben değerliyim” diye algılayabilmesi ve “önemli olduğunu hissetmesi” için, çevresinden sosyal kabul görmeye ihtiyacı vardır. Bu ortamın oluşturulması için de çocuğa uygulama olanağı vermek gerekir. Dilediği gibi giyinen, giysisini seçen, dilediği resimleri yapan, yemeğini baskısız bir şekilde yiyen, hareketlerine katı sınırlamalar getirilmeyen, kişiliğine saygı gösterildiğini gören ve kendisini özgürce ifade edebilen çocuk “ben değerliyim” diye düşünür. Çocuğun önemli ve değerli olduğunu hissetmesi onu yeni atılımlara ve başarılara götürür.

Kaynakça: Yener ÖZEN Sorumluluk Eğitimi Kitabı

2007-11-15 18:50:28 - TEŞEKÜRLER